De afgelopen week vond er in Suriname iets bijzonders plaats: een serie nascholingen voor klinisch psychologen en kinder- en jeugdpsychologen. Dit initiatief, georganiseerd door de nascholingscommissie van de Surinaamse Vereniging van Psychologen en Orthopedagogen (SVPO) en de Nederlandse onderwijsinstelling voor nascholing van GGZ-professionals Psy-Zo! onderwijs had als doel om de kennis en vaardigheden van professionals in de psychologische zorg te vergroten, vooral op het gebied van het behandelen van trauma- en stressorgerelateerde problematiek bij kinderen, jongeren en volwassenen.
Traumatische gebeurtenissen, zoals verkrachting, mishandeling, ongevallen of het verlies van een dierbare, laten vaak diepe psychische sporen na. Ze kunnen gevoelens van angst en hulpeloosheid veroorzaken en het dagelijks leven ernstig verstoren. Hoewel veel mensen herstellen met steun uit hun omgeving, ontwikkelt een deel van de getroffen en ernstige klachten, zoals herbelevingen, nachtmerries, vermijdingsgedrag en emotionele ontregeling, die hun leven aanzienlijk beïnvloeden. Volgens de DSM-5 kunnen deze klachten wijzen op een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Deze stoornis wordt gekenmerkt door vier clusters van symptomen: herbeleving van het trauma (bijvoorbeeld indringende herinneringen of flashbacks en nachtmerries), vermijding van voorwerpen, mensen en situaties die aan het trauma herinneren, negatieve veranderingen in cognities en stemming (zoals schuldgevoelens of somberheid) en verhoogde prikkelbaarheid of waakzaamheid (hyperarousal).
Traumatische ervaringen kunnen niet alleen psychische, maar ook lichamelijke en maatschappelijke gevolgen hebben. Onderzoek naar Adverse Childhood Experiences (ACEs) toont aan dat het meemaken van vroegkinderlijke traumatische ervaringen samenhangt met langdurige negatieve effect en op de gezondheid, het welzijn en het toekomstperspectief van de getroffene. Zo vergroot blootstelling aan vroegkinderlijke traumatische gebeurtenissen de kans op chronische aandoeningen, psychische stoornissen, middelengebruik en problemen in sociale relaties en arbeidsparticipatie.
Daarnaast kan langdurige stress als gevolg van het meemaken van traumatische ervaringen leiden tot ontregeling van het stresssysteem, wat zowel het immuunsysteem als de hersenontwikkeling beïnvloedt. Deze bevindingen onderstrepen het belang van vroege signalering, preventie en passende interventies om de impact van trauma op zowel individueel als maatschappelijk niveau te beperken.
Trauma en deskundigheidsbevordering in Suriname
Zowel Jiska Weijermans als Ytje van Pelt zijn beiden gezondheidszorgpsycholoog en directeur bij Psy-zo! Onderwijs, Psy-zo! Instelling en Psy-zo! Onderzoek. Zij zijn expert op het gebied van de diagnostiek en behandeling van zowel kinderen, jongeren als volwassenen met trauma- en stressorgerelateerde stoornissen. Ze zijn beiden opleiders in verschillende behandelmethoden en onderzoeker.
Al drie jaar reizen zij op uitnodiging van de SVPO naar Suriname en hebben zij groepen professionals geschoold in effectieve behandelmethoden: EMDR – Eye Movement Desensitization and Reprocessing en Imaginaire Exposure en Exposure in Vivo. In deze reeks nascholingssessies vond er een verdieping plaats in deze twee traumabehandelingen en werden de behandelmethoden van de professionals uitgebreid met Imaginaire Rescripting en Trauma Focused-CBT. Deze methoden zijn essentieel en zeer effectief bij de behandeling van psychotrauma bij kinderen, adolescenten en (jong)volwassenen. De nascholingen vonden plaats van zaterdag 21 maart tot en met donderdag 26 maart 2026.
Gebundelde samenwerking
In de voorgaande twee trainingsjaren heeft de organisatie Trauma-Aid financieel bijgedragen aan deze trainingen. In de huidige ronde is een deel van de kosten gedragen door de leden van SVPO zelf, waardoor de trainingen mede mogelijk werden gemaakt. Beide trainers hebben inmiddels voor de derde keer pro deo hun wetenschappelijke vakkennis en ervaring gedeeld met de Surinaamse groep hulpverleners. Daarnaast hebben de psychologen en orthopedagogen een ruime schenking aan vakliteratuur en ondersteunende werkboeken ontvangen van verschillende auteurs en uitgeverijen in Nederland, waarvoor zij zeer dankbaar zijn.
Het belang van nascholing
Waarom zijn dit soort nascholingen zo belangrijk? Ten eerste zorgt voortdurende educatie en bijscholing ervoor dat psychologen en orthopedagogen op de hoogte blijven van de nieuwste evidence-based behandelmethoden en wetenschappelijke inzichten. Dit betekent dat cliënten de best mogelijke zorg ontvangen. Vervolgens helpt het specialiseren in complexe problematiek zoals psychotrauma, om diepgaander te kunnen werken met de doelgroep, wat de kans op herstel vergroot. Tot slot draagt voortdurende bijscholing van psychologen bij aan de professionaliteit en kwaliteitsverbetering van de mentale zorg.
In een wereld waarin psychische problemen steeds meer erkend worden als een belangrijk aspect van onze gezondheid, is het investeren in nascholing voor de professionals van de SVPO essentieel. Zo kunnen zij cliënten beter ondersteunen en bijdragen aan een veerkrachtigere en gezondere Surinaamse samenleving.