Brandrook en fijnstof afkomstig van onder meer vuilstort- en bosbranden kunnen aanzienlijke gezondheidsrisico’s met zich meebrengen. De Communicatie Dienst Suriname (CDS) sprak op 12 augustus 2026 met longarts Fitzgerald Gopie van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP), naar aanleiding van de brand op de vuilstortplaats Ornamibo, bosbranden tijdens de droge periode en de terugkerende aanwezigheid van Saharastof. De arts adviseert de samenleving alert te zijn op klachten en zich bij rookontwikkeling zo goed mogelijk te beschermen.
Bij brand komen volgens dr. Gopie onder meer as en rook vrij. Daarnaast kunnen vooral bij branden op vuilstortplaatsen chemische stoffen ontstaan die schadelijk zijn voor de gezondheid. Hij voegt eraan toe: “Die stoffen kunnen irritatie veroorzaken aan de huid, ogen, mond en andere slijmvliezen. Bij inademing kunnen ook de luchtwegen geïrriteerd raken, met hoesten en kortademigheid als gevolg.” Voor mensen met astma kan blootstelling extra gevaarlijk zijn.
“Rook kan bij astmapatiënten heel snel een reactie opwekken. Die allergische reactie kan leiden tot een ernstige vernauwing van de luchtwegen en in het ergste geval zelfs tot overlijden als er niet tijdig hulp of medicatie wordt geboden”, aldus de longarts. De Saharastof kan volgens dr. Gopie vergelijkbare klachten veroorzaken. “Saharastof kun je ook categoriseren als fijnstof. Het kan irritatie geven en bij inademing de luchtwegen vernauwen, waardoor een astma- of kortademigheidsaanval kan ontstaan.”
Klachten kunnen volgens de longarts al kort na blootstelling ontstaan. “Als je dichtbij bent en rook hebt ingeademd, kun je binnen een half uur klachten krijgen. Op het moment dat je het gevoel hebt dat je geen adem krijgt, kan het al behoorlijk laat zijn. Je moet proberen te voorkomen dat het zover komt.” Bij ernstige kortademigheid, een dichtgeknepen keel of toenemende ademhalingsproblemen, moet medische hulp worden gezocht. Dr. Gopie: “Zoek bij voorkeur eerst een arts of spoedpost in de directe omgeving. Je hoeft niet te wachten tot het erger wordt.”
Om blootstelling te beperken adviseert de longarts onder meer ramen en deuren gesloten te houden en een mondmasker te gebruiken wanneer de buitenlucht sterk vervuild is. Airconditioning kan worden gebruikt zolang verontreinigde buitenlucht niet naar binnen wordt aangezogen. Met het oog op de verwachte warmte adviseert de arts voldoende water te drinken, schaduw op te zoeken en zware inspanningen tijdens de heetste uren te vermijden. Wie in de zon moet werken, doet er goed aan beschermende katoenen kleding te dragen. “Blijf alert op je omgeving en op je gezondheidstoestand. Op het moment dat je denkt dat er iets niet in orde is, zoek hulp”, aldus dr. Gopie.