De ruim 50 telers die participeren aan het ‘Markoesa Outgrowers project’, dat op donderdag 23 april 2026 in aanwezigheid van president Jennifer Simons werd gelanceerd, zijn op zaterdag 25 april praktisch ingewijd. Het betrof een veldbezoek aan markoesavelden te Saramacca (Weg naar Coppename km 82) op het terrein van Daniël Durga, directeur AgroSurBra.
Theoretische en praktische sessies
Volgens Soekarina Ardjosentono, senior researcher afdeling bodemonderzoek en agrohydrologie bij het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV), zijn er gedurende twee dagen theoretische sessies verzorgd. “En vandaag (zaterdag 25 april 2026) zijn we hier bij meneer Durga om de praktische aspecten van het theoretisch gedeelte in het veld te bezichtigen”, aldus Ardjosentono tegenover de Communicatie Dienst Suriname (CDS). Verschillende trainers brengen de participanten de nodige kennis bij over de teelt van markoesa. “Het gaat om aspecten als onkruidbeheersing, ziekte en plagen en hoe zij hiermee moeten omgaan. Dus een heel pakket voor het telen van markoesa.”
Randvoorwaarden
Michael Adhin, voorzitter van de Nationale Assemblée (DNA) was ook aanwezig bij dit praktische gedeelte. Zelf is hij een liefhebber van markoesa. Adhin is ingenomen met deze stap van de regering om mensen te stimuleren. “Is mooi om te zien dat er outgrowers zijn. Dat kan ik alleen maar toejuichen. Hoe meer training de mensen krijgen, hoe meer ze voorbereid zijn op problemen die kunnen ontstaan.” De parlementsvoorzitter hoopt dat het beoogde doel behaald kan worden om veel markoesa te kunnen exporteren. Echter moeten volgens hem enkele randvoorwaarden in place zijn om het uiterste uit dit project te halen. Volgens Adhin is de productie van markoesa een potentiële sector. “Want markoesa is een lucratief product en is er in de regio wel markt voor afzet. We moeten kijken naar het competitieve voordeel van onze prijzen.”
Groot dromen
Ronny Rambaran is al ruim 20 jaar op verschillende locaties bezig met het telen van markoesa. Het veldbezoek inspireerde hem om groot te dromen. Deze cursist gelooft dat hij met de opgedane kennis uit dit project, de markt beter kan opgaan. Hij merkt op dat het kabinet trekt aan de agrarische productie. “Ik zie dat er een grote wil bij de president is om de uiteindelijke voedselschuur van Suriname te maken. Wij boeren moeten nu opstaan en wakker worden.” Rambaran onderstreept het belang van certificering, continuïteit in productie en coöperatief samenwerken. Tegelijkertijd waarschuwt hij ook voor het gebruik van chemische middelen, aangezien dat een negatief effect kan hebben op de volksgezondheid.
Samenwerking
Volgens AgroSurBra-directeur Durga, houdt zijn bedrijf zich al ruim acht jaar voornamelijk bezig met het telen van markoesa. Het gaat om twee variëteiten uit Brazilië, waarmee er een goede band is. Durga heeft in het buurland mogen zien hoe het zit met het agroculturele deel. Hij voerde verschillende gesprekken met deskundigen voor mogelijke technische ondersteuning. Uit deze samenwerking werd AgroSurBra geboren. De vraag naar markoesa zowel lokaal als internationaal is groot. Lokaal is de ruimte er nog om bedrijven te voorzien. “Maar er moet een continuïteit aangeboden worden. En tot nu toe heeft Suriname dat nog niet kunnen doen. En dat is waar ik al een hele poos naartoe streef: om andere mensen ook te interesseren om markoesa te planten”, stelt Durga. Behalve particuliere bedrijven komt er een nieuwe verwerking bij de Melkcentrale. “De vraag wordt groot. Dus we moeten planten.”