Het huidige onderwijssysteem staat nog te vaak los van de realiteit van de arbeidsmarkt en de dynamiek van de economie. Dit hebben verschillende sprekers laten doorschemeren op de laatste dag van het Nationaal Onderwijscongres 2026 in de Ballroom van Hotel Torarica. Minister Andrew Baasaron van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) heeft tijdens zijn inleiding benadrukt dat een duurzaam ecosysteem nodig is waarin onderwijs, overheid en ondernemerschap nauw samenwerken. Volgens hem moet Suriname verder kijken dan tijdelijke subsidies en eenmalige financiële injecties.
Investering in toekomst
De minister stelde dat jongeren niet alleen moeten worden voorbereid op het vinden van werk, maar ook op het creëren daarvan. Daarbij wees hij op het belang van innovatie, digitale vaardigheden en ondernemerschap. Ook benadrukte de bewindsman meer betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het onderwijs, onder meer via stages, praktijkgerichte opleidingen en het delen van expertise. Daarnaast pleitte hij voor nieuwe financieringsvormen zoals “venture capital” en “blended finance” om onderwijs en innovatie duurzaam te ondersteunen.
“We moeten onderwijs niet zien als een kostenpost, maar als een investering in onze toekomst”, aldus minister Baasaron verder. Tevens benadrukte hij opnieuw het belang van samenwerking en een stimulerende omgeving. “We moeten een omgeving creëren waarbij we willen leren en waar we kunnen leren.” De regeringsfunctionaris riep overheid, onderwijs en bedrijfsleven op om kennis en middelen te bundelen en duurzame programma’s en verdienmodellen op te zetten om continuïteit te garanderen.
Ondernemerschap
Tijdens de paneldiscussie stond de stelling centraal dat ondernemerschap in Suriname nog te vaak wordt gezien als een manier om te overleven, in plaats van als een strategische passie. Ook werd gewezen op het gebrek aan investeringen in certificeringstrajecten, waardoor lokaal talent dreigt te worden uitgesloten van economische kansen. Volgens Vishal Jadnanansing, CEO van C. Kersten & Co., is het een realiteit dat veel Surinamers ondernemen vanuit een “hossel om te overleven”. Tegelijkertijd stelde hij dat de samenleving kritisch naar zichzelf moet kijken. “We kunnen de schuld niet schuiven op anderen, maar wij moeten ook onszelf goed in de spiegel aankijken van “wat moeten wij beter gaan doen”.” Jadnanansing pleitte ervoor mensen niet als kostenpost te zien, maar als waardevolle bijdragers aan de economie.
Cultuurverandering
Etienne Etman, directeur van de Stichting Productieve Werk Eenheden (SPWE), onderstreepte de noodzaak van een cultuurverandering. Volgens hem moet ondernemerschap al vroeg in het onderwijs worden ingebed. “Binnen het onderwijs moeten we ondernemerschap gaan incorporeren. Thuis kunnen we ook alvast beginnen om onze kinderen te leren hoe geld werkt.” Hij wees erop dat met het gerenoveerde pand van de SPWE aan de Sinaasappelstraat het incubatiesysteem van de stichting zal worden opgezet. Het gebouw moet een kenniscentrum worden en ruimte bieden voor training, coaching en betaalbare bedrijfsunits voor startende ondernemers.
Sociaal beleid
Minister Diana Pokie van Sociale Zaken en Volkshuisvesting stelde dat sociaal beleid verder moet gaan dan uitkeringen alleen. “We moeten teruggaan naar die sociale controle en naar buurtcentra’s.” De bewindsvrouw benadrukte dat onderwijs de basis vormt en dat ondersteuning aan gezinnen gepaard moet gaan met duidelijke voorwaarden en begeleiding. Minister Pokie merkte tot slot op dat samenwerking essentieel is. “We moeten meer dan ooit gaan samenwerken met ondernemers, private sector en NGO’s. Anders gaan we het niet redden.”