Afgelopen maandag is de eerste fase van de composttraining in het marrondorp Wan Hattie, district Marowijne, succesvol afgerond. De training werd uitgevoerd in het kader van het project “Growing Strong with ARELIS”, een initiatief van de Apiculture and Agriculture Research & Learning Institute Suriname (ARELIS) onder leiding van voorzitter Shivangi Vermeijs-Mahabali. Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) en met financiële ondersteuning van de Franse Ambassade in Suriname.
Het in oktober 2025 gestarte project heeft als doel het bevorderen van duurzame landbouwpraktijken, met specifieke aandacht voor de positie van vrouwen in de landbouwgemeenschap van Wan Hattie. De training richtte zich op de introductie van composteren als fundament voor gezonde en duurzame voedselproductie.
ARELIS zet zich in voor het behoud van biodiversiteit, duurzame landbouw en bijenteelt. Volgens voorzitter Vermeijs-Mahabali begint duurzame productie bij een gezonde bodem.
“Gezond telen begint bij de bodem. We zijn dagelijks bezig met voeding, maar staan zelden stil bij waar het werkelijk begint. Wanneer de balans ontbreekt tussen kunstmest en natuurlijke bodemvoeding, ontstaat verstoring – niet alleen in de bodem, maar ook in de kwaliteit van de productie. Met deze training leren met name de vrouwen in de marrongemeenschappen hoe zij het maximale uit hun grond kunnen halen, op een natuurlijke en duurzame manier.”
Tijdens het trainingstraject leerden lokale landbouwers hoe zij met materialen uit hun directe omgeving – zoals bladeren, gemaaid gras en kippenmest – hoogwaardige compost kunnen produceren. De resultaten van deze eerste fase zijn positief: de participanten hebben zelfstandig hoogwaardige compost vervaardigd en zijn toegerust om deze kennis structureel toe te passen in hun landbouwactiviteiten.
De afsluiting van deze pilotfase vond plaats in aanwezigheid van de Franse ambassadeur, de heer Nicolas de Lacoste. Tijdens de ceremonie werd een demonstratie gegeven van de geproduceerde compost. Ook leerlingen van de plaatselijke school waren aanwezig en participeerden actief in het kader van het vak Natuuronderwijs, waarmee tevens wordt geïnvesteerd in bewustwording bij de jongere generatie.
Vanuit LVV werd de training inhoudelijk begeleid door mevrouw Soesila Ramautar. Zij benadrukte dat het project naadloos aansluit bij het beleid van het ministerie.
“LVV stimuleert reeds geruime tijd de overgang naar meer organische en duurzame teeltmethoden. Dit project sluit uitstekend aan bij onze beleidsdoelstellingen. In veel gemeenschappen worden kostgrondjes traditioneel opengekapt, gebrand en beplant. Wanneer de bodem na verloop van tijd uitgeput raakt, wordt een nieuw stuk grond in gebruik genomen. Door toepassing van hoogwaardige compost kan de bodemvruchtbaarheid behouden blijven, waardoor gronden dichter bij huis duurzaam hergebruikt kunnen worden. Dit betekent vooral voor vrouwen een belangrijke verlichting, aangezien zij vaak lange afstanden moeten afleggen naar hun kostgrondjes.”
De geproduceerde compost zal tevens worden ingezet in het vervolgtraject van het project, waarbij cacaobomen zullen worden aangeplant. Als eerste aanzet zijn reeds drie cacaobomen geplant op een kostgrond, waarbij gebruik is gemaakt van de lokaal geproduceerde compost. Namens de dorpsgemeenschap sprak mevrouw Martha Ansoe haar waardering uit: “Met de kennis die wij hebben opgedaan, kunnen wij onze grond vruchtbaar houden en onze dromen waarmaken. Wij kunnen nu duurzaam onze eigen groenten, chinese tayer, watermeloen en gember verbouwen. Wij zijn zeer dankbaar en hopen dat LVV haar uitgebreide kennis met ons blijft delen, zodat wij ons verder kunnen ontwikkelen.”
Het Ministerie van LVV spreekt zijn waardering uit voor de samenwerking met ARELIS en de Franse Ambassade en kijkt met vertrouwen uit naar de verdere voortzetting van dit traject. Met gezamenlijke inzet wordt gewerkt aan duurzame landbouwontwikkeling en versterking van de sociaaleconomische positie van de Marron-gemeenschap in Wan Hattie.
