Op 25 mei wordt wereldwijd stilgestaan bij World Fish Migration Day (Internationale Dag van de Vismigratie). Het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV), in het bijzonder het Directoraat Visserij, grijpt deze dag aan om het belang van vrije vispassages en gezonde ecosystemen te onderstrepen. Voor een duurzame visserijsector in Suriname is de ongestoorde trek van vissoorten namelijk van levensbelang.
De onzichtbare reis van onze vissen
Veel vis- en garnalensoorten die belangrijk zijn voor onze consumptie en export, leggen gedurende hun leven enorme afstanden af. Ze verplaatsen zich tussen de diepe zee, de vruchtbare mangrovebossen langs de kust, onze estuaria (riviermondingen) en de opzwemmende rivieren en kreken in het binnenland.
Sommige soorten trekken naar de oceaan om te paaien, terwijl andere juist vanuit zee de rivieren opzwemmen om hun eieren te leggen in de rustige zwampen en kreekjes. Deze migratie is cruciaal voor de voortplanting en de groei van de visstanden. Wanneer deze routes open en gezond zijn, blijft de vispopulatie op peil.
Hoe groeien vissen en garnalen tijdens hun reis?
De reis van een vis of garnaal is eigenlijk een grote ontdekkingstocht waarin ze stap voor stap volwassen worden. Het begint vaak op de open zee, waar volwassen vissen en garnalen hun eitjes leggen. Zodra de eitjes uitkomen, drijven de piepkleine babytjes (larven) met de stroming mee richting de Surinaamse kust.
Hun bestemming? De warme, rustige kreekjes en de modderige gebieden tussen de wortels van de mangrovebossen. Dit noemen we het kraamgebied. De mangrovewortels werken als een soort natuurlijke babywieg: er is een overvloed aan voedsel en de kleine visjes en garnalen kunnen zich er perfect verbergen voor grote roofvissen. Hier groeien ze in alle rust op van baby tot ‘tiener’. Pas als ze groot en sterk genoeg zijn, migreren ze weer terug naar de diepere zee om de cyclus te herhalen.
Bescherming van de 0 tot 10 vadem zone.
Omdat dit kustgebied zo ontzettend belangrijk is voor de groei van de jonge visstand, is de zone tussen de 0 en 10 vadem (de ondiepe zee tot ongeveer 18 meter diep) wettelijk streng beschermd. Dit gebied is de ‘kraamkamer’ van Suriname.
Om de jonge vissen en garnalen de kans te geven om groot te worden, mogen grote industriële vissersboten hier absoluut niet vissen. Hun grote netten zouden de bodem en de babypopulatie te veel beschadigen. Alleen de kleine, lokale kustvissers (zoals de SK-boten) mogen zich in dit gebied begeven. Door de 10-vademgrens strikt te handhaven, beschermen we de toekomst van onze hele visserijsector.
Internationale bescherming van hoog-migrerende soorten (ICCAT).
Vismigratie stopt echter niet bij de landsgrenzen of onze territoriale wateren. Grote, zogenaamde “hoog-migrerende vissoorten” – zoals tonijn (tuna) en aanverwante soorten – leggen duizenden kilometers af dwars door de Atlantische Oceaan en passeren daarbij de wateren van verschillende landen.
Omdat geen enkel land deze visstanden in zijn eentje kan beschermen, werkt Suriname nauw samen op mondiaal niveau. Als actief lid van de ICCAT (International Commission for the Conservation of Atlantic Tunas) draagt Suriname bij aan het internationale beheer en de bescherming van deze oceanische trekkers. Door gezamenlijk strikte vangstquota, wetenschappelijk onderzoek en regels tegen overbevissing af te spreken, zorgen we ervoor dat deze waardevolle vissoorten ook voor de Surinaamse visserij behouden blijven.
Bedreigingen voor de vismigratie.
Wereldwijd, maar ook in Suriname, stuiten trekkende vissen op verschillende barrières. In onze binnenwateren zijn dat menselijke ingrepen zoals slecht beheerde sluizen, duikers of watervervuiling door chemicaliën, die migratieroutes abrupt kunnen blokkeren. Op open zee is het de uitdaging van overbevissing en illegale visserij. Als vissen hun natuurlijke routes niet kunnen afleggen of hun paai- en opgroeigebieden niet bereiken, heeft dat direct een negatieve impact op de visstand. Dit vertaalt zich uiteindelijk in kleinere vangsten en vormt een bedreiging voor onze voedselzekerheid.
Samenwerken aan een duurzame toekomst.
Het Ministerie van LVV benadrukt dat duurzaam visserijbeheer verder gaat dan alleen het reguleren van lokale netten. Het vereist een brede aanpak: van het beschermen van de kleinste kreekjes en mangrovebossen in Suriname tot het meebeslissen aan internationale tafels zoals de ICCAT.
Vismigratie kent geen grenzen. Als we de visserijsector voor de toekomst willen veiligstellen, moeten we ervoor zorgen dat de biologische snelwegen van onze vissen – zowel in onze rivieren als op de open oceaan – beschermd worden. Dit vraagt om een goede samenwerking tussen waterbeheerders, de visserijsector, milieuorganisaties en onze internationale partners.
Het Ministerie van LVV blijft zich inzetten voor de bescherming van onze aquatische hulpbronnen en roept iedereen op om bewust om te gaan met onze waterwegen, zodat ook de komende generaties kunnen blijven genieten van de rijkdommen die de natuur ons biedt.