Vervolgbericht bezoek aan Pikin Poika
De verdere aanpak van de verontreiniging in het Saramaccariviergebied richt zich niet alleen op de kwaliteit van water en vis, maar ook op mogelijke gevolgen voor de gezondheid, voedselveiligheid en de consumptie van jachtwild. Voor de betrokken Inheemse en Marrondorpen en andere gemeenschappen langs de rivier zijn deze onderwerpen van direct belang, omdat zij voor hun dagelijks leven en voedselvoorziening afhankelijk zijn van de rivier en omliggende natuurlijke hulpbronnen.
Dit bericht geeft een nadere toelichting op de onderwerpen die tijdens het bezoek van het Ministerie van Olie, Gas en Milieu (OGM), de Nationale Milieuautoriteit (NMA) en het Bureau voor Openbare Gezondheidszorg (BOG) aan Pikin Poika op 11 september 2026 zijn besproken.
Uit onderzoek van de NMA naar water en vis zijn verschillende chemische stoffen aangetroffen. Omdat aanvankelijk nog niet volledig bekend was welke stoffen en in welke concentraties aanwezig waren, is uit voorzorg geadviseerd om het rivierwater niet te gebruiken en geen vis uit het getroffen gebied te consumeren. Het BOG heeft daarnaast aangegeven dat contact met het verontreinigde water, waaronder baden, moet worden vermeden.
Tijdens het bezoek hebben bewoners hun zorgen geuit over mogelijke gezondheidsgevolgen van de situatie. Er is onder meer gevraagd naar medische begeleiding, onderzoek en de wijze waarop gezondheidsklachten die mogelijk verband houden met blootstelling aan verontreiniging kunnen worden opgevolgd. Personen die zich ziek of onwel voelen, kunnen zich wenden tot de dichtstbijzijnde gezondheidsvoorziening, waaronder de Medische Zending en de Regionale Gezondheidsdienst (RGD).
Tijdens het overleg is ook aandacht gevraagd voor het feit dat vis uit het gebied volgens bewoners niet uitsluitend binnen de direct getroffen dorpen wordt geconsumeerd. Bewoners gaven aan dat vis vanuit dorpen langs de rivier wordt doorverkocht of naar andere dorpen en Paramaribo wordt gebracht. Zij wezen erop dat hierdoor mogelijke gezondheidsrisico’s zich verder kunnen uitstrekken dan de direct getroffen gemeenschappen. Deze melding vanuit de gemeenschap onderstreept het belang van brede informatievoorziening en een monitoringaanpak die niet uitsluitend naar de direct getroffen dorpen kijkt.
Het Ministerie van Volksgezondheid werkt samen met de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) aan verdere maatregelen en een gezondheidsprotocol. Daarbij wordt de aanpak niet uitsluitend gericht op het Saramaccariviergebied, maar ook verbreed naar andere gebieden en rivieren.
Ook vragen over landbouw en het gebruik van rivierwater voor gewassen zijn tijdens het overleg aan de orde gekomen. Een gemelde plantenziekte is onderzocht door het Ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV). Volgens de informatie die tijdens het overleg werd gedeeld, werd deze ziekte veroorzaakt door een schimmel en niet door het rivierwater. LVV blijft betrokken bij de verdere beoordeling van landbouwgerelateerde vragen.
Naast water en vis wordt ook jachtwild meegenomen in de verdere monitoring van het Saramaccariviergebied. Bewoners en dorpsbesturen hebben nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de gevolgen van de situatie voor de jacht en de consumptie van wild, omdat jacht voor verschillende gemeenschappen onderdeel is van de dagelijkse voedselvoorziening en het levensonderhoud. De NMA heeft aangegeven dat de monitoring van jachtwild in de laatste week van september wordt gestart. De verzamelde gegevens moeten inzicht geven in de situatie en helpen om vast te stellen welk advies over de consumptie van wild verantwoord is. Voordat hierover een onderbouwd advies kan worden gegeven, moeten eerst voldoende gegevens worden verzameld.
De overheid blijft de betrokken gemeenschappen informeren over de voortgang van de onderzoeken en de beschikbare resultaten. Op basis van de onderzoeksgegevens kunnen de verantwoordelijke instanties verdere adviezen en maatregelen vaststellen.