De tweede dag van het Nationaal Onderwijscongres 2026 stond in het teken van luisteren, analyseren en vooral: handelen. Centraal stonden de resultaten van een grootschalige digitale survey en de daaropvolgende consultatierondes, waarin stakeholders gezamenlijk werkten aan concrete oplossingen voor de meest urgente uitdagingen binnen het Surinaamse onderwijs.
Voorafgaand aan het congres werd een uitgebreide digitale enquête uitgevoerd onder negen verschillende doelgroepen, variërend van basisschoolleerlingen en studenten tot ouders, leerkrachten, schoolleiders, onderwijsinspecteurs en vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. In totaal namen 1.654 personen deel aan het onderzoek, waarmee een breed beeld werd verkregen van de knelpunten binnen het onderwijs.
Uit de resultaten kwam een opvallend consistente boodschap naar voren. Over alle doelgroepen heen werden drie problemen het vaakst genoemd: het tekort aan gekwalificeerde leerkrachten, leerachterstanden bij leerlingen en een gebrek aan lesmateriaal en adequate infrastructuur.
Daarnaast bracht de survey een belangrijk signaal aan het licht dat niet expliciet in de vragenlijst was opgenomen. In open antwoorden wezen veel leerkrachten op hun financiële situatie. Meer dan negentig keer werd gewezen op de impact van salarissen op motivatie, werkdruk en de aantrekkelijkheid van het beroep.
Volgens de analyse van de onderzoekers wijzen de resultaten op structurele uitdagingen. Niet alleen het lerarentekort vraagt om aandacht, maar ook de leerachterstanden die zich door het gehele onderwijssysteem voortzetten en uiteindelijk invloed hebben op de arbeidsmarkt. Daarnaast werd het tekort aan digitale en 21e-eeuwse vaardigheden genoemd als een belangrijke belemmering voor toekomstige ontwikkeling.
Aansluitend op de presentatie van de onderzoeksresultaten gingen deelnemers in consultatierondes met elkaar in gesprek. Aan verschillende discussietafels werd onderzocht in hoeverre de uitkomsten van de survey aansluiten bij de dagelijkse praktijk, welke problemen het meest urgent zijn en welke maatregelen op korte termijn de grootste impact kunnen hebben. Ook werd besproken welke partijen het voortouw moeten nemen en welke verantwoordelijkheid de sector zelf kan dragen.
De gesprekken resulteerden in een reeks concrete aanbevelingen en actiepunten die binnen één tot twee jaar gerealiseerd moeten worden. Daarmee werd invulling gegeven aan het centrale doel van de consultatieronde: het ontwikkelen van uitvoerbare acties voor de reeds geïdentificeerde uitdagingen binnen het Surinaamse onderwijs.
De congresdag werd afgesloten door Gracia Ormskirk, directeur van het Algemeen Vormend Onderwijs van het ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur. Zij benadrukte dat investeren in leerkrachten uiteindelijk neerkomt op investeren in de toekomst van Suriname. Volgens haar stopt leren niet bij het behalen van een diploma en vormen leerkrachten de spil van het onderwijsproces. Ormskirk riep alle betrokkenen op om de inzichten van het congres om te zetten in concrete daden. “Wanneer wij gezamenlijk investeren in de groei van onze leerkrachten, transformeren wij niet alleen ons onderwijssysteem, maar ook de levens van toekomstige generaties,” aldus Ormskirk.