De Vereniging van Inheemse Dorpshoofden in Suriname (VIDS) heeft haar collectieve resoluties over de Wet Bescherming Woon- en Leefgebieden aan het Kabinet van de President overhandigd. De documenten zijn op maandag 31 augustus 2026 in ontvangst genomen door Theresia Cirino, lid presidentiële werkgroep Grondenrechten en Decentralisatie. De wet moet inheemse en tribale gemeenschappen tijdelijk beschermen door nieuwe houtkap-, goud-, zandwinnings-, mijnbouw- en grootschalige landbouwconcessies binnen een straal van vijf kilometer rond dorpskernen te verbieden.
Het voorschrift is bedoeld om grondconflicten en ongewenste activiteiten te voorkomen in afwachting van definitieve wetgeving over grondenrechten. Er bestaat echter bezwaar dat de beschermingszone te beperkt is, omdat traditionele leefgebieden veel verder reiken. Daarnaast erkent de wet geen collectief eigendomsrecht: de grond blijft domeingrond. Ook bestaat vrees dat de tijdelijke regeling de volledige erkenning van grondenrechten verder zal vertragen.
“Het is ons volste recht als Surinamers om op te komen voor onze rechten”, aldus Louis Biswane, waarnemend kapitein van Pierre Kondre in Marowijne. De resoluties zijn het resultaat van overleg tussen inheemse dorpshoofden, grote VIDS-conferenties en recente krutu’s. De organisatie stelt dat de voorgestelde wet onvoldoende recht doet aan de traditionele leefgebieden en collectieve rechten van de inheemse gemeenschappen.
De VIDS vraagt de regering onder meer om de wet niet af te kondigen, het collectieve eigendomsrecht van inheemse volken te erkennen en de volledige traditionele leefgebieden juridisch te beschermen. Ook wordt gevraagd om concessieverlening voor mijnbouw, houtkap, zandwinning en goudwinning binnen inheemse territoria stop te zetten.
Een belangrijk onderdeel van de resoluties is de volledige uitvoering van het Kali’na- en Lokono-vonnis van het Inter-Amerikaans Hof voor de Rechten van de Mens. Daarnaast benadrukt VIDS dat het principe van Free, Prior and Informed Consent (FPIC) moet worden gerespecteerd en dat het traditioneel gezag van kapiteins, basya’s en stamhoofden juridisch moet worden erkend.
“Sinds 2000 zijn we bezig met het demarkeren van onze gebieden. We hebben de meeste gebieden inmiddels in kaart gebracht. Als het aan mij lag, is het morgen al af. Maar het is aan de regering. We hopen dat dit op korte termijn wordt opgelost”, aldus kapitein Biswane. De VIDS verwacht dat de regering de resoluties serieus in behandeling neemt en in dialoog met de inheemse gemeenschappen tot een duurzame oplossing komt.